| bới bèo ra bọ | "Bới bèo ra bọ", theo cách hiểu này, dùng hình ảnh việc cố tình lật, bới đám bèo trên mặt nước để tìm ra con bọ nhỏ bé ẩn nấp bên trong, để ví von cho hành vi cố tình tạo ra chuyện, gây sự, làm phức tạp hoá một vấn đề vốn dĩ đơn giản hoặc thậm chí không hề tồn tại, xuất phát từ ý muốn gây rắc rối, thu hút sự chú ý hoặc thoả mãn tâm lý thích soi mói, tìm kiếm vấn đề của một số người. Câu nói phê phán thói quen cố tình phức tạp hoá sự việc, tạo ra những rắc rối không cần thiết từ những điều vốn dĩ vô hại, đơn giản. Ví dụ: "Chuyện có gì đâu mà cứ bới bèo ra bọ, làm ầm ĩ cả lên." Thành ngữ phê phán thói quen cố tình tạo ra chuyện, gây rắc rối không cần thiết. |
| bới bèo ra bọ | "Bới bèo ra bọ", theo cách diễn giải thứ hai, nhấn mạnh vào động cơ tiêu cực, ác ý hơn của hành vi này: cố tình lục lọi, moi móc, tìm kiếm những sai sót, khuyết điểm dù nhỏ nhặt nhất của người khác với mục đích rõ ràng là gây hại, hạ thấp uy tín, danh dự của đối phương, thể hiện sự thâm hiểm, có chủ đích rõ ràng trong việc tìm cách hãm hại người khác thông qua việc phóng đại những lỗi lầm nhỏ nhặt. Cách hiểu này mang sắc thái phê phán nặng nề hơn về động cơ và mục đích của hành vi soi mói, bới móc. Ví dụ: "Nó chuyên bới bèo ra bọ để hạ uy tín đồng nghiệp, thật là thâm độc." Thành ngữ chỉ trích hành vi cố tình moi móc, tìm cách hãm hại người khác. |
Nguồn tham chiếu: Theo Từ điển Thành ngữ & Tục ngữ Việt Nam của GS. Nguyễn Lân – Nxb Văn hóa Thông tin tái bản 2010, có hiệu chỉnh và bổ sung; Từ điển Thành ngữ và Tục Ngữ Việt Nam của tác giả Vũ Thuý Anh, Vũ Quang Hào… | |
Từ điển thành ngữ, tục ngữ,... Việt Nam"... ngôn ngữ của người miền quê, nhất là những cụ già không phải "quê mùa" như trước đây mọi người vẫn tưởng, mà trái lại, rất văn vẻ, có nhiều màu sắc, nhiều hình tượng. Chính là vì trong những câu chuyện hàng ngày, bà con thường sử dụng những thành ngữ, tục ngữ là cái vốn vô cùng phong phú, vô cùng quý giá của tiếng nói dân tộc, được truyền miệng tư đời này sang đời khác." - GS. Nguyễn Lân. Hiểu và vận dụng linh hoạt thành ngữ, tục ngữ và các tình huống cụ thể sẽ giúp chúng ta biết nói đúng và viết đúng, để có thể tiến tới nói hay và viết hay. Sự ra đời của cuốn từ điển này không nằm ngoài mục đích đó. Cuốn sách này sẽ giúp các bạn hiểu hơn nội dung cụ thể của từng thành ngữ, tục ngữ; để trên cơ sở đó, vừa bổ sung kiến thức, vừa vận dụng vào cách nói, cách viết của mình được trong sáng hơn, hiệu quả hơn. Dựa trên nguồn tư liệu phong phú trong thực tế của các tác giả, đây một Phần mềm Từ điển thành ngữ, tục ngữ Việt Nam. Như một cuốn từ điển di động phong phú, đa dạng, có tính năng lưu lại những câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ,... |
* Từ tham khảo:
- Bới đầu cá, vạch đầu tôm
- Bôi gio trát trấu
- Bới lông tìm vết
- Bới lông tìm vết
- Bồi ở, lở đi