| ăn trông nồi, ngồi trông hướng | "Ăn trông nồi, ngồi trông hướng" là câu tục ngữ khuyên con người trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt khi ở nơi đông người hoặc trong gia đình, cần biết quan sát, để ý đến hoàn cảnh, tình huống xung quanh trước khi hành động: ăn cần chú ý xem còn đủ phần cho mọi người hay không, ngồi cần chú ý vị trí, hướng ngồi sao cho phù hợp với tôn ti, trật tự chung. Câu nói đề cao sự ý tứ, tế nhị, biết quan sát và cư xử phù hợp với hoàn cảnh, tránh những hành động vô ý, thiếu suy nghĩ có thể gây khó chịu cho người xung quanh. Ví dụ: "Đi ăn cỗ phải biết ăn trông nồi, ngồi trông hướng, đừng để người khác đánh giá là thiếu ý tứ." Câu nói đề cao phép tắc ứng xử tinh tế. |
| ăn trông nồi, ngồi trông hướng | "Ăn trông nồi, ngồi trông hướng", theo cách diễn giải thứ hai, mở rộng ý nghĩa của câu tục ngữ sang khía cạnh đạo đức, nhân cách tổng quát hơn: khuyên con người nên luôn thận trọng, cẩn thận trong mọi hành động, lời nói để tránh phạm phải những sai lầm về tư cách, đạo đức, giữ gìn hình ảnh, uy tín của bản thân trong mắt người khác. Cách hiểu này nhấn mạnh tính chất phòng ngừa, cẩn trọng chung trong cách sống, không chỉ giới hạn trong những tình huống ăn uống hay chỗ ngồi cụ thể mà mở rộng ra toàn bộ cách hành xử trong cuộc sống. Ví dụ: "Sống ở đời phải biết ăn trông nồi, ngồi trông hướng, cẩn trọng từng lời ăn tiếng nói." Câu tục ngữ nhắc nhở về sự thận trọng trong tư cách, đạo đức. |
Nguồn tham chiếu: Theo Từ điển Thành ngữ & Tục ngữ Việt Nam của GS. Nguyễn Lân – Nxb Văn hóa Thông tin tái bản 2010, có hiệu chỉnh và bổ sung; Từ điển Thành ngữ và Tục Ngữ Việt Nam của tác giả Vũ Thuý Anh, Vũ Quang Hào… | |
Từ điển thành ngữ, tục ngữ,... Việt Nam"... ngôn ngữ của người miền quê, nhất là những cụ già không phải "quê mùa" như trước đây mọi người vẫn tưởng, mà trái lại, rất văn vẻ, có nhiều màu sắc, nhiều hình tượng. Chính là vì trong những câu chuyện hàng ngày, bà con thường sử dụng những thành ngữ, tục ngữ là cái vốn vô cùng phong phú, vô cùng quý giá của tiếng nói dân tộc, được truyền miệng tư đời này sang đời khác." - GS. Nguyễn Lân. Hiểu và vận dụng linh hoạt thành ngữ, tục ngữ và các tình huống cụ thể sẽ giúp chúng ta biết nói đúng và viết đúng, để có thể tiến tới nói hay và viết hay. Sự ra đời của cuốn từ điển này không nằm ngoài mục đích đó. Cuốn sách này sẽ giúp các bạn hiểu hơn nội dung cụ thể của từng thành ngữ, tục ngữ; để trên cơ sở đó, vừa bổ sung kiến thức, vừa vận dụng vào cách nói, cách viết của mình được trong sáng hơn, hiệu quả hơn. Dựa trên nguồn tư liệu phong phú trong thực tế của các tác giả, đây một Phần mềm Từ điển thành ngữ, tục ngữ Việt Nam. Như một cuốn từ điển di động phong phú, đa dạng, có tính năng lưu lại những câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ,... |
* Từ tham khảo:
- Ăn tục nói phét
- Ăn vóc học hay
- Ăn vóc học hay
- Ăn vóc, học hay
- Ăn vụng không biết chùi mép