| ăn có mời, làm có khiến | "Ăn có mời, làm có khiến", theo nghĩa này, miêu tả cách hành xử của người có lòng tự trọng, biết giữ ý tứ, chừng mực trong giao tiếp: chỉ ăn uống khi được mời mọc đàng hoàng, chỉ làm việc khi được yêu cầu, sai bảo rõ ràng, không tự ý xen vào, không sa đà, suồng sã hay tự tiện trong các mối quan hệ, đặc biệt là khi ở nhà người khác hay trong môi trường chưa quen thuộc. Câu nói đề cao phẩm chất tự trọng, biết giữ khoảng cách, ý tứ phù hợp trong cách cư xử, tránh gây mất thiện cảm vì sự suồng sã, thiếu tế nhị. Ví dụ: "Đến nhà người ta chơi thì phải ăn có mời làm có khiến, đừng tự tiện quá." Câu nói phản ánh chuẩn mực ứng xử lịch sự, tự trọng trong giao tiếp xã hội. |
| ăn có mời, làm có khiến | "Ăn có mời, làm có khiến", theo nghĩa thứ hai này, nhấn mạnh nguyên tắc tuân thủ kỷ luật, chờ chỉ đạo rõ ràng từ cấp trên hoặc chủ nhà khi ở trong một môi trường, hoàn cảnh còn lạ lẫm, chưa quen thuộc, thay vì tự ý hành động theo ý mình. Câu nói phân biệt rõ giữa cách cư xử ở nơi quen thuộc - nơi có thể chủ động, thoải mái hơn (thấy cơm thì ăn, thấy việc thì làm) - và nơi xa lạ, cần thận trọng, tuân theo trật tự, chờ được chỉ dẫn cụ thể để tránh những sơ suất không đáng có. Ví dụ: "Vào công ty mới thì cứ ăn có mời làm có khiến, đợi được phân công rõ ràng rồi hãy làm." Câu nói đề cao sự thận trọng, tuân thủ trật tự khi ở trong môi trường chưa quen thuộc. |
Nguồn tham chiếu: Theo Từ điển Thành ngữ & Tục ngữ Việt Nam của GS. Nguyễn Lân – Nxb Văn hóa Thông tin tái bản 2010, có hiệu chỉnh và bổ sung; Từ điển Thành ngữ và Tục Ngữ Việt Nam của tác giả Vũ Thuý Anh, Vũ Quang Hào… | |
* Từ đang tìm kiếm (định nghĩa từ, giải thích từ): Ăn có mời, làm có khiến
Từ điển thành ngữ, tục ngữ,... Việt Nam"... ngôn ngữ của người miền quê, nhất là những cụ già không phải "quê mùa" như trước đây mọi người vẫn tưởng, mà trái lại, rất văn vẻ, có nhiều màu sắc, nhiều hình tượng. Chính là vì trong những câu chuyện hàng ngày, bà con thường sử dụng những thành ngữ, tục ngữ là cái vốn vô cùng phong phú, vô cùng quý giá của tiếng nói dân tộc, được truyền miệng tư đời này sang đời khác." - GS. Nguyễn Lân. Hiểu và vận dụng linh hoạt thành ngữ, tục ngữ và các tình huống cụ thể sẽ giúp chúng ta biết nói đúng và viết đúng, để có thể tiến tới nói hay và viết hay. Sự ra đời của cuốn từ điển này không nằm ngoài mục đích đó. Cuốn sách này sẽ giúp các bạn hiểu hơn nội dung cụ thể của từng thành ngữ, tục ngữ; để trên cơ sở đó, vừa bổ sung kiến thức, vừa vận dụng vào cách nói, cách viết của mình được trong sáng hơn, hiệu quả hơn. Dựa trên nguồn tư liệu phong phú trong thực tế của các tác giả, đây một Phần mềm Từ điển thành ngữ, tục ngữ Việt Nam. Như một cuốn từ điển di động phong phú, đa dạng, có tính năng lưu lại những câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ,... |
* Từ tham khảo:
- Ăn có nhai, nói có nghĩ
- Ăn có nhai, nói có nghĩ
- Ăn có thời, chơi có giờ
- Ăn cơm nhà nọ, kháo cà nhà kia
- Ăn cơm nhà, vác ngà voi