| ăn có nhai, nói có nghĩ | "Ăn có nhai, nói có nghĩ" là câu tục ngữ khuyên con người trong ăn uống cần từ tốn, nhai kỹ trước khi nuốt để tốt cho tiêu hoá và sức khoẻ, còn trong lời nói cần suy nghĩ, cân nhắc thận trọng trước khi phát ngôn để tránh những lời nói hớ hênh, thiếu suy xét có thể gây hậu quả không hay. Câu nói dùng hình ảnh song song giữa hành động ăn uống và lời nói để nhấn mạnh tầm quan trọng của sự thận trọng, chín chắn trong cả hai lĩnh vực của đời sống hằng ngày. Ví dụ: "Trước khi phát biểu điều gì quan trọng, phải nhớ ăn có nhai, nói có nghĩ, đừng vội vàng kẻo hối không kịp." Câu tục ngữ được dùng phổ biến để giáo dục về tính cẩn trọng trong lời ăn tiếng nói của con người. |
| ăn có nhai, nói có nghĩ | "Ăn có nhai, nói có nghĩ", được diễn giải lại theo nghĩa thứ hai, tập trung làm rõ hơn phép so sánh cốt lõi của câu tục ngữ: giống như thức ăn cần được nhai kỹ trước khi nuốt để cơ thể hấp thụ tốt, lời nói cũng cần được suy nghĩ, cân nhắc kỹ lưỡng trước khi thốt ra, tránh nói năng bộp chộp, thiếu chín chắn có thể gây tổn thương hay hiểu lầm cho người nghe. Đây là cách diễn giải nhấn mạnh phần so sánh ẩn dụ giữa hành động nhai và hành động suy nghĩ trước khi nói, giúp người đọc hình dung rõ hơn logic của câu tục ngữ. Ví dụ: "Nói gì cũng phải cân nhắc, ăn có nhai nói có nghĩ, lỡ lời là khó rút lại lắm." Câu tục ngữ luôn nhắc nhở về sự thận trọng cần thiết trong giao tiếp. |
Nguồn tham chiếu: Theo Từ điển Thành ngữ & Tục ngữ Việt Nam của GS. Nguyễn Lân – Nxb Văn hóa Thông tin tái bản 2010, có hiệu chỉnh và bổ sung; Từ điển Thành ngữ và Tục Ngữ Việt Nam của tác giả Vũ Thuý Anh, Vũ Quang Hào… | |
Từ điển thành ngữ, tục ngữ,... Việt Nam"... ngôn ngữ của người miền quê, nhất là những cụ già không phải "quê mùa" như trước đây mọi người vẫn tưởng, mà trái lại, rất văn vẻ, có nhiều màu sắc, nhiều hình tượng. Chính là vì trong những câu chuyện hàng ngày, bà con thường sử dụng những thành ngữ, tục ngữ là cái vốn vô cùng phong phú, vô cùng quý giá của tiếng nói dân tộc, được truyền miệng tư đời này sang đời khác." - GS. Nguyễn Lân. Hiểu và vận dụng linh hoạt thành ngữ, tục ngữ và các tình huống cụ thể sẽ giúp chúng ta biết nói đúng và viết đúng, để có thể tiến tới nói hay và viết hay. Sự ra đời của cuốn từ điển này không nằm ngoài mục đích đó. Cuốn sách này sẽ giúp các bạn hiểu hơn nội dung cụ thể của từng thành ngữ, tục ngữ; để trên cơ sở đó, vừa bổ sung kiến thức, vừa vận dụng vào cách nói, cách viết của mình được trong sáng hơn, hiệu quả hơn. Dựa trên nguồn tư liệu phong phú trong thực tế của các tác giả, đây một Phần mềm Từ điển thành ngữ, tục ngữ Việt Nam. Như một cuốn từ điển di động phong phú, đa dạng, có tính năng lưu lại những câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ,... |
* Từ tham khảo:
- Ăn có thời, chơi có giờ
- Ăn cơm nhà nọ, kháo cà nhà kia
- Ăn cơm nhà, vác ngà voi
- Ăn cơm nhà Phật, đốt râu thầy chùa
- Ăn cơm với bò thì lo ngay ngáy, ăn cơm với cáy thì ngáy o o