| cháy nhà ra mặt chuột | "Cháy nhà ra mặt chuột" là thành ngữ dùng hình ảnh khi nhà bị cháy, những con chuột ẩn nấp trong các ngóc ngách mới hoảng loạn chạy ra, lộ diện, để ví von cho việc khi một sự cố, biến cố nghiêm trọng xảy ra, những kẻ giả tạo, đạo đức giả, vốn trước đây khéo léo che giấu bản chất thật của mình, mới bị buộc phải bộc lộ, phơi bày bộ mặt thật xấu xa, đáng khinh trước mọi người. Câu nói phản ánh quy luật rằng chỉ trong những tình huống khó khăn, biến động lớn, bản chất thực sự của con người mới được thể hiện rõ ràng nhất. Ví dụ: "Công ty gặp khó khăn mới biết ai trung thành, ai phản bội, cháy nhà ra mặt chuột mà." Thành ngữ miêu tả việc bản chất thật của kẻ giả đạo đức bị phơi bày khi có biến cố. |
| cháy nhà ra mặt chuột | "Cháy nhà ra mặt chuột", theo cách diễn giải thứ hai, mở rộng thêm phạm vi áp dụng của thành ngữ, không chỉ giới hạn ở những kẻ đạo đức giả mà còn bao gồm cả những kẻ phá hoại, gây hại ngầm mà trước đó chưa bị phát hiện, chỉ đến khi xảy ra một biến cố, tai hoạ đặc biệt nghiêm trọng nào đó, những hành vi xấu xa, âm mưu phá hoại của họ mới thực sự bị lộ ra ánh sáng, không còn có thể che giấu được nữa. Câu nói nhấn mạnh vai trò của những tình huống khủng hoảng trong việc phơi bày sự thật, bản chất của những kẻ có ý đồ xấu. Ví dụ: "Đến khi dự án thất bại mới biết ai là kẻ phá hoại, cháy nhà ra mặt chuột." |
Nguồn tham chiếu: Theo Từ điển Thành ngữ & Tục ngữ Việt Nam của GS. Nguyễn Lân – Nxb Văn hóa Thông tin tái bản 2010, có hiệu chỉnh và bổ sung; Từ điển Thành ngữ và Tục Ngữ Việt Nam của tác giả Vũ Thuý Anh, Vũ Quang Hào… | |
Từ điển thành ngữ, tục ngữ,... Việt Nam"... ngôn ngữ của người miền quê, nhất là những cụ già không phải "quê mùa" như trước đây mọi người vẫn tưởng, mà trái lại, rất văn vẻ, có nhiều màu sắc, nhiều hình tượng. Chính là vì trong những câu chuyện hàng ngày, bà con thường sử dụng những thành ngữ, tục ngữ là cái vốn vô cùng phong phú, vô cùng quý giá của tiếng nói dân tộc, được truyền miệng tư đời này sang đời khác." - GS. Nguyễn Lân. Hiểu và vận dụng linh hoạt thành ngữ, tục ngữ và các tình huống cụ thể sẽ giúp chúng ta biết nói đúng và viết đúng, để có thể tiến tới nói hay và viết hay. Sự ra đời của cuốn từ điển này không nằm ngoài mục đích đó. Cuốn sách này sẽ giúp các bạn hiểu hơn nội dung cụ thể của từng thành ngữ, tục ngữ; để trên cơ sở đó, vừa bổ sung kiến thức, vừa vận dụng vào cách nói, cách viết của mình được trong sáng hơn, hiệu quả hơn. Dựa trên nguồn tư liệu phong phú trong thực tế của các tác giả, đây một Phần mềm Từ điển thành ngữ, tục ngữ Việt Nam. Như một cuốn từ điển di động phong phú, đa dạng, có tính năng lưu lại những câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ,... |
* Từ tham khảo:
- Chạy như cờ lông công
- Chạy như cờ lông công
- Chạy như đèn cù
- Chạy rống Bái công
- Cháy thành vạ lây