| con cà con kê | "Con cà con kê" bắt nguồn từ công việc trồng trọt của nhà nông xưa: hạt cà, hạt kê được gieo thành từng đám, đến tuổi trồng phải nhổ lên, tách ra từng cây con, bó thành từng bó nhỏ rồi mới đem cấy ra ruộng, một công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ, rề rà, mất nhiều thời gian vì phải làm từng bước nhỏ lẻ. Từ hình ảnh công việc rườm rà, lâu la đó, thành ngữ được dùng để ví von cho thói quen kể chuyện dài dòng, lan man, hết chuyện này sang chuyện khác của một người, khiến người nghe cảm thấy sốt ruột vì câu chuyện kéo dài không dứt. Ví dụ: "Bà ấy kể lể con cà con kê suốt cả buổi vẫn chưa vào chuyện chính." |
| con cà con kê | "Con cà con kê", theo cách hiểu ngắn gọn, được dùng để chỉ thói quen nói năng dài dòng, lan man, kể lể hết chuyện này đến chuyện khác một cách không cần thiết, khiến nội dung câu chuyện trở nên loãng, ít giá trị, không đi thẳng vào trọng tâm vấn đề cần trao đổi, thường khiến người nghe cảm thấy mất thời gian, sốt ruột vì phải chờ đợi lâu mới nắm được ý chính mà người nói muốn truyền đạt. Câu nói thường mang sắc thái phê phán nhẹ nhàng đối với những người có thói quen nói chuyện dài dòng, thiếu súc tích. Ví dụ: "Trình bày ngắn gọn thôi, đừng có con cà con kê mãi không xong." Thành ngữ phê phán thói quen nói năng dài dòng, lan man, kể lể nhiều chuyện không cần thiết, ít giá trị thực tế. |
Nguồn tham chiếu: Theo Từ điển Thành ngữ & Tục ngữ Việt Nam của GS. Nguyễn Lân – Nxb Văn hóa Thông tin tái bản 2010, có hiệu chỉnh và bổ sung; Từ điển Thành ngữ và Tục Ngữ Việt Nam của tác giả Vũ Thuý Anh, Vũ Quang Hào… | |
Từ điển thành ngữ, tục ngữ,... Việt Nam"... ngôn ngữ của người miền quê, nhất là những cụ già không phải "quê mùa" như trước đây mọi người vẫn tưởng, mà trái lại, rất văn vẻ, có nhiều màu sắc, nhiều hình tượng. Chính là vì trong những câu chuyện hàng ngày, bà con thường sử dụng những thành ngữ, tục ngữ là cái vốn vô cùng phong phú, vô cùng quý giá của tiếng nói dân tộc, được truyền miệng tư đời này sang đời khác." - GS. Nguyễn Lân. Hiểu và vận dụng linh hoạt thành ngữ, tục ngữ và các tình huống cụ thể sẽ giúp chúng ta biết nói đúng và viết đúng, để có thể tiến tới nói hay và viết hay. Sự ra đời của cuốn từ điển này không nằm ngoài mục đích đó. Cuốn sách này sẽ giúp các bạn hiểu hơn nội dung cụ thể của từng thành ngữ, tục ngữ; để trên cơ sở đó, vừa bổ sung kiến thức, vừa vận dụng vào cách nói, cách viết của mình được trong sáng hơn, hiệu quả hơn. Dựa trên nguồn tư liệu phong phú trong thực tế của các tác giả, đây một Phần mềm Từ điển thành ngữ, tục ngữ Việt Nam. Như một cuốn từ điển di động phong phú, đa dạng, có tính năng lưu lại những câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ,... |
* Từ tham khảo:
- Con cá sẩy là con cá lớn
- Con chẳng chê cha khó, chó chẳng chê chủ nghèo
- Con chẳng chê cha mẹ khó, chó chẳng chê nhà chủ nghèo
- Con cháu khôn hơn ông vải
- Con chúa, chúa yêu; con triều, triều dấu